Emotionele mishandeling

Hulp bij emotionele mishandeling en geestelijk geweld

Emotionele mishandeling is vaak niet vanaf de buitenkant te zien, maar laat mentaal veel littekens achter. Langdurige geestelijke mishandeling kan leiden tot psychische klachten. Word jij door iemand in jouw directe omgeving geïntimideerd of gekleineerd? Sterk Huis staat voor je klaar. Samen met jou zorgen we ervoor dat je kan toewerken naar een veilige toekomst.

Wat is emotionele mishandeling?

We spreken over emotionele mishandeling als je door iemand in jouw omgeving wordt gekleineerd, geïntimideerd of gepest. Een gebrek aan aandacht, genegenheid, emotionele steun en bevestiging kan eveneens duiden op emotionele mishandeling, ook wel psychische mishandeling of geestelijke mishandeling genoemd. Emotionele mishandeling kan lang onopgemerkt blijven. Niet alleen voor de buitenwereld, maar ook voor degene die het ondergaat. Dat maakt het dat emotionele mishandeling zo beschadigend is voor iemand. Als je vermoedt dat je emotioneel wordt mishandeld, dan is het belangrijk om actie te ondernemen zodat de mishandeling ophoudt.

Vormen van emotionele mishandeling

  • uitschelden
  • manipuleren
  • kleineren
  • bang maken
  • isoleren
  • uitsluiten
  • opsluiten
  • verwaarlozen
  • economisch geweld

Geestelijk geweld richting kind(eren)

Van geestelijk geweld is sprake wanneer ouders of andere opvoeders zich afwijzend of vijandig opstellen. Kinderen kunnen worden uitgescholden, bang gemaakt worden en het gevoel krijgen dat ze niet gewenst zijn. Het gaat vaak om dingen die ouders juist niet doen: ze geven een kind geen aandacht, liefde, emotionele steun en bevestiging. Of hun gedrag is heel onvoorspelbaar: het ene moment heel lief, het andere moment afwijzend, waardoor een kind geen veiligheid voelt. Dit heeft grote gevolgen voor de toekomst van het kind.

Geestelijke mishandeling ouderen/partner

Niet alleen een ouder of opvoeder kan emotioneel mishandelen. Ook een partner, kind, leraar, werkgever of collega. Opmerkingen zoals ‘je betekent niks’ of ‘je bent dom’ doen pijn. Vaak heeft de partner hiermee een doel, namelijk om te domineren. De partner/pleger wil graag macht en controle over de ander uitoefenen. Ze verdraaien de realiteit waardoor je gaat twijfelen aan jezelf en jezelf steeds meer terugtrekt. Het is van belang om dit zo snel mogelijk te stoppen.

Sterk Huis biedt hulp

Sterk Huis biedt hulp bij geestelijke mishandeling. We staan klaar voor slachtoffers én plegers. Samen kijken we hoe we de mishandeling kunnen stoppen en de gebeurtenissen een plek kunnen geven, zodat jij weer kan gaan werken aan het mooie en veilige toekomst.

Wat zijn de signalen?

Signalen van psychische mishandeling zijn soms lastig te herkennen. Het gebeurt vaak binnenshuis, waardoor de mishandeling lang ongemerkt kan doorgaan. Bij kinderen kunnen de signalen anders zijn dan bij volwassenen.

Signalen bij kinderen

Een kind waar nooit mee gespeeld wordt kan achterblijven in zijn of haar ontwikkeling. Een wat ouder kind kan er onverzorgd uitzien. Klachten zoals regelmatig buikpijn en bedplassen zijn eveneens signalen. Een kind kan onzeker zijn, zich teruggetrokken opstellen, somber overkomen en niet graag met andere kinderen willen spelen. Als een kind veel scheldwoorden gebruikt zegt dit vaak iets over de manier waarop het er thuis aan toe gaat. Maar de signalen hoeven niet alleen bij het kind te liggen. Je kan aan het gedrag van de ouders ook wat aflezen. Ouders die hun kinderen vaak afsnauwen of vernederen doen dit vaak ook wanneer er anderen bij zijn. Ze geven weinig aandacht aan hun kinderen als je met ze in gezelschap bent, maar dit hoeft niet per se het geval te zijn.

Signalen bij volwassenen

Wanneer een volwassenen te maken heeft met psychische mishandeling komt dit op een andere manier tot uiting. Bij fysieke mishandeling kun je blauwe plekken opmerken, maar in dit geval ligt het anders. Slachtoffers trekken zich vaak terug en worden stil. Ze verdedigen hun partner en komen vaak voor ze op. Het slachtoffer ontwijkt de vraag ‘hoe gaat het met je’, vindt zichzelf niks waard, kan depressief zijn of is zonder duidelijke reden bang, boos of verward. Het contact met familie of vrienden kan minder worden.

Wat zijn de gevolgen?

De gevolgen van emotioneel mishandelen zijn groot en doen niet onder voor de gevolgen van lichamelijk geweld. Het kan leiden tot slechtere gezondheid bij kinderen die hiermee te maken hebben (gehad). Ze ontwikkelen ook een slechter ‘coping mechanismen’ en hebben een groter risico op alcohol- en drugsmisbruik en zullen sneller overmatig eten. Slachtoffers hebben een twee keer zo hoge kans op het ontwikkelen van chronische ziekten en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en diabetes. Ze ervaren vaak psychische problemen zoals posttraumatische stress, niet kunnen slapen, problemen met sociale en emotionele ontwikkeling, het creëren van een laag zelfbeeld, depressie, angst en in sommige gevallen worden ze zelfs suïcidaal.

Ik heb vermoedens, wat kan ik doen?

Het is soms lastig om er zeker van te zijn dat het gaat om een vorm van emotionele mishandeling. Ga daarom eerst het gesprek aan met mensen in de omgeving om erachter te komen of je vermoedens terecht zijn. Ga daarna het gesprek aan met het vermoedelijke slachtoffer om duidelijkheid te krijgen. Wellicht kun jij ook het gesprek aangaan met de pleger. Als je je er veilig bij voelt kun je vragen hoe het gaat met deze persoon. Het kan zijn dat er niks aan de hand is, maar het kan ook zijn dat stressvolle omstandigheden hem of haar te veel worden. Dat betekent dat de pleger zelf ook hulp nodig heeft. Je komt er pas achter als je het vraagt. Durf je dit niet, dan kan je altijd bellen naar Veilig Thuis voor hulp en advies.

Artikelen en verhalen over dit onderwerp

Ben jij psychisch mishandeld?

Ben jij psychisch mishandeld als kind of door je partner? Blijft er dan niet mee rondlopen. Er zijn verschillende instanties die jou kunnen helpen. Bel Veilig Thuis voor hulp en advies. Dit kan anoniem en jouw partner hoeft in eerste instantie niet te weten dat jij hebt gebeld.