Seksueel grensoverschrijdend gedrag

Hoe voorkom ik als ouder dat anderen misbruik maken van mijn kind?

Helaas zien we steeds vaker slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Denk hierbij aan ongezonde relaties, seksuele intimidatie, loverboys, aanranding en verkrachting. Het is belangrijk dat jongeren duidelijke grenzen aangeven als het gaat om seks en seksualiteit.

Zo kan Sterk Huis jou helpen

Is iemand over jouw grenzen heen gegaan? Het is niet jouw schuld! Wanneer je te maken krijgt met seksuele grensoverschrijding kan dit psychische schade als gevolg hebben. Je hoeft je niet te schamen voor wat er is gebeurd en weet ook dat jij niet degene bent die schuldig is. Praat erover met anderen. Bij Sterk Huis leren we jongeren alles over normen en waarden die te maken hebben met seks en seksualiteit. We leren jongeren om hun eigen grenzen aan te geven en wat ze kunnen doen als iemand anders die grenzen probeert te overschrijden.

Neem veilig contact met ons op. Onze ervaren medewerkers helpen je graag verder. Zij begrijpen wat jij doorgemaakt hebt of nog steeds doormaakt. Onze hulp is vertrouwelijk en wij ondernemen niets zonder overleg met jou. Samen met jou kijken we naar de mogelijkheden. We bieden bijvoorbeeld individuele begeleiding. Hierbij ga je samen met een ervaren hulpverlener op zoek naar een manier die jou helpt om met de gebeurtenissen om te gaan. Naast de individuele begeleiding bieden wij ook de HSM Meidengroep (Hulp na Seksueel Misbruik), waarin je andere meiden met dezelfde of soortgelijke ervaringen ontmoet. Het kan helpen om te praten over de gebeurtenis(sen) om het een plekje te geven in je leven.

Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?

Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag gaat het om gedrag die seksueel van aard is en grenzen van het slachtoffer voorbij gaan. Dit kan fysiek zijn, maar hoeft niet. Er is sprake van seksueel grensoverschrijdend gedrag als het seksueel gedrag of toenaderingen niet aan onderstaande aspecten voldoet:

Wederzijdse toestemming
Beide partijen moeten instemmen met de uitlatingen of handelingen van de ander. Dit kunnen seksuele handelingen zijn, zoals betasten of ander seksueel contact, waar jij niet achter staat. Als de ander weigert jouw keuze te accepteren en doorgaat, dan is er sprake van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Vrijwilligheid
Als er sprake is van beloning, dwang, misleiding of druk, dan gaat iemand over jouw grenzen heen. Een gedrogeerd persoon is niet bij volle bewustzijn en maakt keuzes die hij of zij niet wil. Bij iedere vorm van dwang gaat het om situaties waarin je niet kan weigeren. Dat geldt dus ook voor het maken, versturen of verspreiden van ongewenste foto’s of berichten.

Gelijkwaardigheid
Hierbij hebben we het over machtsverhouding. Een baas en werknemer, een leraar en leerling of iemand met een verstandelijke beperking. Als de een meer macht heeft of sterker staat, kan de ander moeilijker nee zeggen. Dat is niet oke.

Gedrag dat past bij de leeftijd
Seksueel gedrag moet gepast zijn bij de ontwikkelingsfase waarin je je bevindt. Dit geldt in het bijzonder voor jongeren.

Gedrag dat past bij de situatie
Seksuele handelingen kunnen in een privésituatie prettig zijn, maar in het bijzijn van anderen niet. Zo’n ervaring is voor iedereen anders. Als jij liever niet wil dat iemand je intiem vastpakt of zoent in een bepaalde situatie, geef je dit aan.

Respect voor jezelf
Seks hoort je een prettig gevoel te geven. Op het moment dat het voor jou niet prettig is, moet je dit aangeven. Het jouw lichaam en dat moet ieder ander respecteren.

Artikelen over dit onderwerp

De cijfers

Maar liefst 22 procent van de vrouwen en 6 procent van de mannen heeft weleens te maken gehad seksuele handelingen tegen zijn of haar wil. Als we andere vormen van grensoverschrijding meetellen (zoals ongewenst betasten of zoenen) dan heeft 53 procent van de vrouwen en 19 procent van de mannen dit wel eens meegemaakt.

Enkele voorbeelden van seksueel grensoverschrijdend gedrag

Er zijn ontzettend veel voorbeelden te bedenken van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Van lichte vergrijpen tot zware. We benoemen er een aantal:

  • Ongewenste seksuele handeling, seksueel misbruik of seksueel geweld; zoals aanranding of verkrachting.
  • Seksuele intimidatie: iemand ongewenst fysiek aanraken (aanranding) of seksueel getinte opmerkingen maken.
  • Iemand ongewenst seksueel getinte berichten sturen.
  • Gedrag waarbij, ook al is er toestemming, sprake is van een machtsonevenwicht (bijvoorbeeld een groot leeftijdsverschil of een machtspositie).

Hoe geef je je grenzen aan?

Je eigen grenzen aangeven is niet altijd makkelijk. Hier is ook geen eenduidige manier voor. Wanneer iemand over jouw grenzen heen gaat zien we vaak dat mensen gaan vluchten, bevriezen of vechten. ‘Waarom deed je niks?’ is een vaak gehoorde opmerking. Veel mensen verstijven als er iets gebeurt waar ze niet gelijk de juiste reactie op weten. In het geval van bevriezen lijkt het alsof je toestemming geeft voor wat je overkomt, maar dat is niet zo. Bij Sterk Huis leren we je om grenzen aan te geven, maar ook hoe je grenzen leert kennen bij anderen.

Hoe kan je het als ouder signaleren bij je kind?

Voor ouders is het lastig te herkennen wanneer kinderen te maken hebben gehad met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Toch is er een bepaald gedrag wat kinderen laten zien waar je als ouders op kan letten. De signalen zijn echter niet altijd kenmerkend voor seksuele grensoverschrijding. Ze kunnen ook het gevolg zijn van eventuele andere problemen.

Een aantal voorbeelden zijn:

  • Slaapproblemen; bang zijn in het donker, nachtmerries, extreme vrees voor monsters.
  • Het verlies van eetlust, eetproblemen, vaak buikpijn zonder verklaring.
    Wisseling in stemming van je kind; ongelukkig zijn, boos zijn of plotseling teruggetrokken gedrag.
  • Plotseling een negatief zelfbeeld hebben.
  • Bang zijn voor bepaalde mensen of plekken; je kind wil niet alleen zijn met de oppas, huisvriend of familielid.
  • Een ouder kind dat zich gedraagt als een jong kind; weer bedplassen, duimzuigen of eenkennig worden.
  • Weigeren om over een geheimpje te praten dat je kind heeft met een andere volwassenen.
  • Praten over een nieuwe, oudere vriend en daar vaak thuis zijn.
  • Plots veel zakgeld hebben.
  • Seksueel gedrag tonen dat niet bij de leeftijd past.