We zitten bij Sterk Huis met Lianne Bemelen en Birthe Boersma van Team Complexe Scheidingen. Ze begeleiden regelmatig dezelfde gezinnen. Lianne werkt als kindbehartiger en voert de gesprekken met de kinderen en Birthe is ouderbegeleider. Ze begeleidt de ouders. Ze vertellen graag wat hun werk inhoudt en wat ze tegenkomen.
Lianne: “Gezinnen worden bij ons aangemeld door de Toegang, komen zelf naar ons toe of worden door een gezinsvoogd, jeugdinstelling of rechtbank doorgestuurd. We beginnen altijd met een analyse van de situatie. Daarvoor gaat Birthe in gesprek met de ouders en ik met het kind(eren).” Birthe vult aan “Ik spreek drie keer afzonderlijk met de vader en drie keer met de moeder. Lianne heeft twee gesprekken per kind. Daarnaast bellen we naar school of bevragen we andere betrokken professionals, zoals een speltherapeut of schoolmaatschappelijk werk.”
Zorgen voor het kind voorop
Lianne vervolgt: “Naar aanleiding van de analyse maken we de balans op en geven we advies. De zorgen voor het kind staan voorop. Het is niet zo dat het kind bepaalt, maar wel het welzijn van het kind.” Birthe: “We geven een advies en ouders en kind geven commitment. We schatten het aantal benodigde gesprekken en andere hulp in, in overleg met een gedragswetenschapper. Ik houd als ouderbegeleider contact met de verwijzer. Vanwege de financiering, maar ook om te laten weten hoe het gaat.”
Het contact met de cliënten is erg wisselend en afhankelijk van de situatie. “Er zijn kinderen die ik elke week zie, maar soms wordt er niets extra’s ingezet. Bijvoorbeeld als er al een steunfiguur in de buurt is of als de last niet zo groot is,” vertelt Lianne. “Aan het einde van het traject gaan we wel na of er verbetering is.” Birthe vult aan: “Ook bij de ouders loopt onze inzet uiteen. Ik doe veel aan psycho-educatie en zet diverse methodieken in. Ik leg uit hoe loyaliteit werkt en leer ouders loslaten.”
Dat laatste is belangrijk: “Ouders die uit elkaar gaan, voeren een strijd met elkaar. Ze zijn gekwetst, hun eigen ervaringen komen boven. In die strijdmodus vergeten ze dat kinderen alles meekrijgen. Voor een kind is het erg lastig als moeder altijd lelijk over vader praat en andersom. Ik leer ouders omgaan met de ex-partner en kinderen te ontlasten. De vorm staat niet vast en er is ook geen blauwdruk. Samen kijken we wat nodig en passend is en welke vorm het beste aansluit.”
Nooit hetzelfde
Birthe: “We werken altijd ambulant. Gesprekken voor de ouderbegeleiding voer ik voornamelijk op kantoor, dat is neutraal terrein.” Lianne: Ik spreek kinderen ook op neutraal terrein en niet bij één van de ouders, maar bijvoorbeeld op school.” De manier van begeleiden en de uitkomsten zijn nooit hetzelfde. Wel werken we met alle cliënten richting duidelijkheid en rust. Birthe: “Ik leer ouders de ander te verdragen zoals ie is. Dat is vaak moeilijk, want de ander doet iets wat je niet fijn of niet leuk vindt. Dat kun je niet veranderen, maar je kunt wel veranderen hoe je daarmee omgaat.”
Lianne: “Ik werk met kinderen vaak met spelmateriaal, ga wandelen met jongeren of bijvoorbeeld koekjes bakken. Ook dat verschilt. Ik vind het mooi dat ik naast het kind mag staan, dat ik de stem van het kind op tafel mag leggen bij de volwassenen. Daardoor kunnen zij zich laten horen en kunnen meedenken in het proces. Ouders hebben vaak niet door welke last de kinderen dragen. Het is dankbaar als kinderen zich gesteund voelen.”
Soms moeilijk
Het werk is niet altijd gemakkelijk, vertelt Birthe: “Je zit altijd tussen twee ouders en moet onpartijdig blijven. De verhalen liggen vaak heel erg uit elkaar. Het gaat dan niet om de waarheid, maar dat maakt het wel lastig.” Lianne: “Als ouders niet naar zichzelf kunnen kijken, geen zelfinzicht hebben en geen bereidheid om dat te ontwikkelen, dan kun je blijven duwen en trekken, maar komt het er niet uit. Ouders vinden soms dat wij dingen ‘niet zien’, maar ze moeten ons kunnen vertrouwen als wij zeggen dat er sprake is van voldoende ouderschap bij de ander.”
Lianne vervolgt: “Ik kom zelf wel eens in het systeem klem te zitten, net als de kinderen. Dan kijk ik met mijn collega wat er nodig is. Bijvoorbeeld een casus waar ik drie keer met kinderen had gesproken, die niets wilden delen met vader en moeder. De ouders waren heel erg aan het wachten op de info vanuit de kinderen. Je voelt dan de druk. Je wil de kinderen beschermen, wil vertragen. Maar hoe kun je ouders helpen dat te verdragen?”
Voldoening
Birthe: “Ik word er blij van als het kwartje valt, als ouders dingen anders gaan doen, waardoor het wel werkt. Dat ze hun pijn los kunnen laten en naar de kinderen kunnen kijken. Dat ouders voelen dat er een last van hun schouders valt. Ook bij kleine momenten tussendoor. Iemand die steeds tegenwerkt en dan toch een andere keuze maakt voor een kind. Dan denk ik: Het begint te komen, we kunnen verder.”
