In de training Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet zien en horen we al veel inspirerende voorbeelden van hoe je verzet kunt plegen. In het plegen van verzet mag je creatief zijn. Het belangrijkste is dat we een duidelijk statement maken, maar altijd vanuit verbinding – niet vanuit macht of strijd. Want die strijd verliezen we uiteindelijk toch.
We hebben een aantal voorbeelden van verzet verzameld die in de praktijk al zijn toegepast of bedacht. Laat je inspireren en doe er je voordeel mee.
Teamflitsactie (of netwerkactie) na een incident
Wat: Na een ernstig voorval (bijvoorbeeld dreiging, agressie of vernieling) reageert het hele team of netwerk op een gecoördineerde, rustige manier.
Voorbeelden op de groep:
- Iedereen uit het team schrijft op dezelfde dag een kort kaartje of briefje aan de jongere: “We maken ons zorgen. We zijn er voor jou.”
- Het team of netwerk is de volgende dag met meer mensen zichtbaar aanwezig in de woonkamer. Zonder dreiging, mét kalmte. De boodschap is: “Wij maken ons zorgen. Wij zijn aanwezig.” Daarna volgt stilte voor een vooraf afgesproken tijd.
Vertaling naar gezinnen:
- Ouders, familieleden of betrokken buren sturen op dezelfde dag een kort berichtje of kaartje met dezelfde zorgboodschap.
- Het gezin of netwerk is de volgende dag bewust samen aanwezig in de woonkamer of keuken. Niet om te controleren, maar om nabij te zijn en te laten zien: “We blijven bij je, ook nu.”
De Omkeerdag
Wat: Start de dag of het groepsmoment met een gezamenlijke ‘wij-zin’.
Voorbeelden op de groep:
- Begin met: “Vandaag kiezen wij voor herstel.” “Wij laten geweld of gebruik niet de boventoon voeren.”
- Haal alle mooie dingen van de week op, maak ze zichtbaar: deel ze, print ze uit, hang ze op of maak er een kleine krant van.
- Organiseer activiteiten die rust, verbinding en herstel versterken: samen koken, een filmavond, creatieve opdrachten. Benoem duidelijk: “Vandaag doen we alles omgekeerd: niet vanuit macht of strijd, maar vanuit rust, verbinding en herstel.”
Vertaling naar gezinnen:
- Start de ochtend met een gezamenlijke uitspraak: “Vandaag kiezen wij voor een nieuwe start.”
- Hang positieve momenten van de week zichtbaar op de koelkast of in de woonkamer.
- Plan een gezinsactiviteit die ontspanning en verbinding brengt: samen bakken, wandelen, spelletjes doen of een rustige avond zonder schermen.
Korte videoboodschap van het team of netwerk
Wat: Neem als team of netwerk een korte video op (30 seconden) met één duidelijke boodschap.
Voorbeeldboodschap: “Wij zijn er. We blijven nabij. Maar we zeggen nee tegen dreiging en gebruik.”
Gebruik op de groep:
- Laat de video zien tijdens evaluaties of na herhaald gedrag. Het maakt het gezamenlijke verzet zichtbaar en persoonlijk.
Vertaling naar gezinnen:
- Ouders, familieleden of belangrijke volwassenen nemen samen een korte video op met dezelfde boodschap.
- Deze kan worden getoond tijdens een rustig moment, bijvoorbeeld bij een gesprek of herstelmoment.
Steungroepactie
Wat: Een groep mensen uit het netwerk (ouders, tante, buurvrouw, oude mentor) spreekt samen een boodschap uit: “Wij staan achter het verzet. We laten jou niet los, maar ook je gedrag niet. We willen je graag helpen.”
Vormen op de groep:
- Samen op bezoek komen (geen discussie, alleen aanwezig zijn en de boodschap herhalen).
- Een groepskaart of collage met steunboodschappen.
- Een kort filmpje opnemen en tonen aan de jongere of cliënt.
Vertaling naar gezinnen:
- Familieleden komen samen langs om dezelfde boodschap te brengen.
- Het gezin maakt samen een collage of kaart met steunende woorden.
- Een kort filmpje van het netwerk wordt thuis afgespeeld tijdens een rustig moment.
Herstelacties met ondersteuning van ouders of netwerk
Wat: Ouders of netwerkleden ondersteunen de jongere of cliënt bij een herstelactie na grensoverschrijdend gedrag (bijvoorbeeld schade of bedreiging).
Voorbeelden op de groep:
- Samen een kaart of brief schrijven aan degene die geraakt is.
- Iets symbolisch teruggeven aan de groep: iets maken, schoonmaken, koken.
Vertaling naar gezinnen:
- Ouders helpen hun kind om excuses te maken of een herstelgebaar te doen richting een broer, zus, buur of docent.
- Samen iets terugdoen voor het gezin: een maaltijd koken, een taak overnemen of iets herstellen.
Netwerkwand – zichtbaar maken wie achter de jongere staat
Wat: Maak in de kamer of groepsruimte een wand of collage met foto’s of namen van mensen die de jongere of cliënt willen steunen en grenzen stellen.
Voorbeeldtekst: “Deze mensen geven niet op, en zeggen ook nee tegen gedrag dat je schaadt.”
Vertaling naar gezinnen:
- In huis kan een kleine ‘steunmuur’ worden gemaakt, bijvoorbeeld op de koelkast of in de hal, met foto’s of kaartjes van belangrijke mensen die betrokken blijven.
Telefonisch signaalmoment
Wat: Het netwerk belt de jongere of cliënt op vaste momenten om één korte boodschap uit te spreken:
“Ik wil dat je stopt met dit gedrag. Ik ben bezorgd. En ik blijf.”
- Niet in gesprek gaan – alleen de boodschap brengen.
- Bijvoorbeeld één keer per week, door wisselende mensen uit het netwerk.
Vertaling naar gezinnen:
- Familieleden of vrienden bellen op vaste momenten met dezelfde korte boodschap.
- Ouders kunnen dit ook onderling afwisselen om het signaal krachtig en rustig te houden.
In bed blijven liggen (sit-in)
Wat: Een sit-in in de slaapkamer door mensen die om de jongere of cliënt geven.
Voorbeeld op de groep:
- Afspreken dat het team de komende twee weken elke ochtend 15 tot 30 minuten in stilte in de slaapkamer zit met de boodschap: “Wij zijn hier. Wij accepteren niet dat je niet naar school gaat.”
- De kracht van stilte wordt bewust ingezet.
Vertaling naar gezinnen:
- Ouders gaan elke ochtend een korte tijd in stilte bij hun kind zitten wanneer het niet opstaat of zich terugtrekt.
- De boodschap blijft hetzelfde: “We blijven bij je. We accepteren dit gedrag niet, maar we laten jou niet los.”
