In heel West-Brabant staan herinneringsborden bij vroegere jeugdzorglocaties. Ronnie heeft in een internaat in Oosterhout gezeten. © Jan Stads/Pix4Profs OOSTERHOUT –
Als hij nieuwe mensen ontmoet, vertelt Ronnie (49) niet dat hij vroeger in een internaat heeft gewoond. Niet omdat hij zich
schaamt, wel omdat mensen vaak hetzelfde reageren: ‘oh, wat erg voor je’. „Maar dat was het helemaal niet.”
Nee, Ronnie heeft het eigenlijk best wel naar zijn zin gehad in het internaat in Oosterhout. „Ik durf zelfs te zeggen dat het mijn redding is geweest.” Daarom werkt hij mee aan een project van Geschiedenis Jeugdzorg West-Brabant, om de goede kanten van jeugdzorg te belichten. Daarover later meer, eerst meer over Ronnie.
Ronnie* kwam op zijn twaalfde in de jeugdzorg terecht, toen hij door een ‘giftige’ situatie niet meer thuis kon wonen. „Mijn ouders zijn gescheiden toen ik vijf was. Ik woonde toen in principe bij mijn vader, maar hij kon niet altijd voor mij zorgen en bracht mij ook twee keer naar mijn tantes. Toen hij een nieuwe vriendin kreeg, is de boel geëxplodeerd.” Zijn moeder was in die tijd
helemaal niet in beeld, vertelt hij. Jeugdzorg wilde hem in eerste instantie in een pleeggezin plaatsen. Maar dat zag hij zelf
helemaal niet zitten. „Ik wilde graag naar een internaat, omdat je daar meerdere begeleiders hebt. Ik was bang dat ik in een pleeggezin een ouder zou treffen waar ik het niet mee zou kunnen vinden en dat ik dan weer in de oude situatie terecht zou komen. Gek hè, hoe dat beschermingsmechanisme werkt.‘Je moest eens in de zoveel tijd naar huis, maar ik wilde dat echt niet. Ik werd daar letterlijk ziek van’
Ronnie:
Ronnie, die zelf uit Zoetermeer kwam, wordt geplaatst in Oosterhout. Eerst in de Van Liedekerkestraat, daarna bij Lievenshove. Op die plekken vindt hij wat hij thuis niet vond: rust, regelmaat en liefde. „Er werkte natuurlijk personeel, maar dat woord doet eigenlijk geen eer aan wat ze voor me waren. Zij waren eerder vervangende ouders, die een veilig thuis boden. Zij werkten er allemaal met zoveel passie en liefde.”
‘Een ramp’Zoals Marina, vertelt hij, met wie hij via social media nog steeds contact heeft. Ronnie vertelt in de podcast, onderdeel van het project, hoe zij ervoor zorgt dat hij weer in contact komt met zijn ooms en tantes. „Je moest eens in de zoveel tijd naar huis, maar ik wilde dat echt niet. Ik werd daar letterlijk ziek van, dus ik kon echt niet gaan. Dat was een ramp.”
Marina merkt op dat de 14-jarige Ronnie niet naar zijn vader wil en kijkt of ze iets anders kan betekenen voor hem. „We zijn toen samen naar mijn oma gereden, helemaal in de Achterhoek. Ik kon bij oma en ooms en tantes terecht. Dat was toen voor mij heel fijn.”
Het contact met zijn familie doet Ronnie goed. „Ik weet nog dat we net verhuisd waren van de Van Liedekerkestraat naar Lievenshove en dat er brand uitbrak, die mijn kamer verwoestte. Alles was dus weg. Ik belde mijn vader, want je blijft toch trouw aan je ouders. Die zei alleen: wat erg. Toen belde ik ome Henk en tante Toos en ome Henk hing meteen op. Ik dacht nog:
wat raar. Maar later bleek dat-ie meteen in de auto was gestapt om me op te halen en mee te nemen.”
Lastige periode
Die verhuizing binnen de instelling is voor Ronnie sowieso een lastige periode. Hij stapt naar de krant omdat hij het er niet mee eens is. „Dat leverde een artikel op toen. Ik wilde niet verhuizen naar hier, omdat het buitenaf was, terwijl we middenin de stad woonden. Ik vind het grappig dat de toenmalige directeur, die betrokken is bij het project, mij nu weer heeft aangedragen voor
een interview”, lacht hij.
Hij heeft veel positieve herinneringen aan de jeugdzorgtijd. Zoals die keer dat Ronnie graag een boot wilde maken van melkpakken. „Iedereen wist denk ik al wel dat dat niet ging, maar toch gingen de begeleiders hun best doen om mij te helpen. En dat zijn van die dingen die een kind nodig heeft.”
‘Ik vond hier de rust waar ik naar verlangde. Dat is voor iedereen een basisbehoefte‘
Ronnie:
„Een andere jongen en ik wilden graag in een tent in de tuin slapen, omdat er een feestje bij de buren was. Dan konden we daar stiekem heen. Toen we vroegen aan de begeleider of we in de tuin mochten slapen, mocht dat nog ook. Dus we waren helemaal verbaasd, want hij wist toch ook wel van dat feest… Toen ik dat later nog eens vroeg, zei hij dat-ie inderdaad allang wist dat
we daar heen wilden gaan. Maar dat soort kleine momenten zijn wel waardevol, dat geeft vertrouwen.”
Goede opvoeding en rust
Natuurlijk kent Ronnie ook de slechte verhalen over jeugdzorg, en weet hij dat er veel fout is gegaan. Maar dat heeft hij zelf nooit zo ervaren. Hij kijkt terug op een goede tijd. „Ik vond hier de rust waar ik naar verlangde. Rust is voor iedereen een basisbehoefte. Ook kreeg ik hier een goede opvoeding.”
Na zijn tijd in Oosterhout verhuist Ronnie richting de Achterhoek, naar zijn familie. Daar volgt hij een zelfstandigheidstraject om op eigen benen te kunnen staan. School was niets voor hem, maar hij wist uiteindelijk toch zijn diploma’s te halen. Hij werkte eerst in de techniek en nu in de ICT.
„Ik ben echt goed terechtgekomen. Veel mensen reageren dus: ‘oh, wat erg’, als je zegt dat je in het systeem hebt gezeten, maar ik heb dat echt nodig gehad. Daarom vind ik het waardevol om jeugdzorg in een goed daglicht te zetten.
* Vanwege gevoeligheden wil Ronnie niet met zijn achternaam in de krant. Zijn achternaam is wel bekend bij de redactie.
Verhalen van jeugdzorgcliënten
Met veel oud-jeugdzorgcliënten gaat het goed in hun latere leven, ontdekten vrijwilligers van ‘Erfgoed jeugdzorg’. Maar vooral de dingen die niet goed gaan, krijgen veel aandacht. Om ook aandacht voor het positieve te krijgen, ontwikkelde Stichting Geschiedenis Jeugdzorg West-Brabant samen met podcastmaker Verhalis vijftien podcasts over jeugdzorg. Daarin vertellen oud-cliënten over hun ervaringen. Met deze podcasts hopen de makers het beeld over jeugdzorg te nuanceren. De podcasts zijn te luisteren via de website en via een QR-code op de herinneringsborden. Die zijn geplaatst bij vroegere jeugdzorglocaties in heel West-Brabant, zoals de Krabbebossen in Rijsbergen, Ste. Marie in Huijbergen, Lievensberg in Bergen op Zoom en Boddaert in Breda. Meer informatie: geschiedenisjeugdzorgwb.nl
